ID39014 - Chương : Phiền não
dictionary : Cao Đài Tự Điển - Vần P
Tác Giả : Hiền Tài Nguyễn Văn Hồng (1940-2005) Bút hiệu Đức Nguyên
Phiền não
Phiền não
| 煩惱 |
| A: Sorrow, Passions. |
| P: Tristesse, Passions. |
| Phiền: Việc nhiều và phức tạp, buồn rầu. |
| Não: buồn rầu. |
Nghĩa thông thường: Phiền não là buồn rầu bực bội. Tâm lo buồn vọng động, thân xao xuyến bất an, gọi là Phiền não.
Thánh Ngôn Hiệp Tuyển: Mong trau rạng mảnh gương để soi chung bước đàng sau mà lần đến cảnh tự tại thung dung, tránh bớt muôn điều phiền não.
Nghĩa theo Phật giáo: Phiền não là các mê dục, lầm lạc, xao xuyến, gây ra bởi ba mối chánh là: Tham, Sân, Si, khiến cho thân, khẩu, ý làm việc bậy bạ, gây ra tội tình mà phải chịu đau khổ về sau.
Như thế, ba mối chánh là: Tham, Sân, Si, đã gây ra những Phiền não lớn nhứt của chúng sanh.
Theo lời Phật giảng trong kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật, phiền não là giặc nghịch làm hại chúng sanh.
Muốn tránh khỏi sự hại của nó, cần phải tu thanh tịnh nghiệp, tức là ba nền phước để đưa về cõi Tịnh độ:
- Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, lòng lành chẳng giết hại sanh mạng, tu mười nghiệp lành (Thập thiện).
- Thọ Tam qui, trì Ngũ giới cho tới Cụ túc giới, chẳng phạm oai đức và nghi thức lúc ngồi, đứng, tới, lui.
- Phát tâm bồ đề, tin sâu lý Nhơn Quả, đọc tụng kinh Đại thừa, khuyến tấn kẻ tu hành đạo Phật.
Người ta khi chưa minh tâm kiến tánh, còn ở trong vòng tham, sân, si, thì bị phiền não sai khiến. Tới chừng thấu đạo, giác ngộ, liền dứt phiền não.
Trong Pháp Bảo Đàn Kinh, Đức Lục Tổ Huệ Năng có giải rằng:
Phiền não tức là Bồ đề.
Niệm trước còn mê tức là phàm phu,
Niệm sau lại tỉnh tức là Phật.
Niệm trước còn mắc vào cảnh tức là Phiền não,
Niệm sau bèn lìa khỏi cảnh tức là Bồ đề."
Tùy theo kinh luận, ta thấy Phiền não có nhiều thứ:
- 1. Tứ Phiền não: cũng kêu là Tứ Hoặc.
- 1. Ngã si: tánh ngu si, vô minh.
- 2. Ngã kiến: ý kiến chấp có mình, chỉ thấy mình.
- 3. Ngã mạn: tánh khi lờn, cho mình hơn người.
- 4. Ngã ái: tánh tự ái, lòng tham dục cho mình.
- 2. Lục đại Phiền não:
Tham, Sân, Si, Mạn, Nghi, Ác kiến (ganh, ghét, tin bậy, tưởng quấy).
- 3. Thập Phiền não:
- Tham dục,
- Sân nhuế,
- Vô minh (ngu si),
- Mạn,
- Nghi,
- Thân kiến (Ngã kiến),
- Biên kiến,
- Tà kiến,
- Kiến thủ kiến,
- Giái thủ kiến.
Trong 10 phiền não trên, 5 phiền não trước là của hạng người chậm lụt, 5 phiền não sau là của hạng người lanh lẹ.
Thực ra, Tứ Phiền não, Lục Phiền não hay Thập Phiền não cũng chỉ là sự mở rộng của 3 mối Phiền não chánh là: Tham, Sân, Si mà thôi. (Theo Phật Học Từ Điển của Đoàn T. Còn)
