ID46008 - Chương : Truyền hiền - Truyền tử
dictionary : Cao Đài Tự Điển - Vần TR
Tác Giả : Hiền Tài Nguyễn Văn Hồng (1940-2005) Bút hiệu Đức Nguyên
Truyền hiền - Truyền tử
Truyền hiền - Truyền tử
| 傳賢 - 傳子 |
| A: To transmit the throne to a sage. - To transmit the throne to one"s son. |
| P: Transmettre le trône à un sage. - Transmettre le trône à son fils. |
| Truyền: Chuyển đi, trao lại, đưa đi xa. |
| Hiền: người hiền, người có tài và có đức hơn người. |
| Tử: con. |
Truyền hiền là vua đem ngôi truyền lại cho người hiền tài trong nước, để tiếp tục cai trị dân.
Truyền tử là vua đem ngôi truyền lại cho con trai.
Thời thượng cổ của nước Tàu, ngôi vua được truyền hiền: Vua Nghiêu khi trở về già, biết ông Thuấn là người hiền nên vua Nghiêu truyền ngôi lại cho ông Thuấn.
Khi vua Thuấn trở về già, thấy ông Hạ Võ là người hiền nên truyền ngôi lại cho ông Hạ Võ, lập ra nhà Hạ.
Kể từ vua Hạ Võ trở về sau, ngôi vua không còn được truyền hiền nữa. Vua Hạ Võ truyền ngôi lại cho con là Khải. Đế Khải mất, truyền ngôi lại cho con là Thái Khương, v.v....
Thuyết Ðạo của Ðức Phạm Hộ Pháp: Nếu ngôi vua truyền hiền thì chẳng nói làm chi, từ khi các đế vương truyền tử đến giờ, gia đình vẫn....
Khi vua Nghiêu truyền ngôi cho vua Thuấn, vua Nghiêu căn dặn vua Thuấn một lời bất hủ: 允執厥中 Doãn chấp quyết trung, nghĩa là: Hãy tin giữ lấy đạo Trung.
Ông Thuấn ghi nhớ bốn chữ nầy và xem nó là Tâm pháp để trị quốc an dân.
Đến khi vua Thuấn truyền ngôi lại cho vua Hạ Võ, vua Thuấn cũng căn dặn vua Hạ Võ:
惟精惟一,允執厥中.
Nhân tâm duy nguy, Đạo tâm duy vi,
Duy tinh duy nhứt, Doãn chấp quyết trung.
Nghĩa là:
Phải giữ cái tâm cho tinh thuần chuyên nhứt, hãy tin giữ lấy đạo Trung.
Vua Thuấn lấy lời của vua Nghiêu, thêm vào ba lời nữa cho thêm rõ nghĩa mà dặn lại vua Hạ Võ.
Bốn câu nầy được các vị minh quân đời sau dùng làm Tâm pháp cho việc trị nước an dân. (Xem: Chấp trung quán nhứt)
