| Column 1 of row 1 | Column 2 of row 1 |
| Column 1 of row 2 | Column 2 of row 2 |
Giới - Định - Huệ
| 戒 - 定 - 慧 |
| A: Prohibition - Contemplation - Wisdom. |
| P: Prohibition - Contemplation - Sagesse. |
| Giới: lời răn của Phật. |
| Định: thiền định, giữ tâm ý cho yên ổn, không loạn động, để suy nghiệm các vấn đề đạo lý. |
| Huệ: sự phát sáng của trí hiểu biết sau khi đã tẩy sạch phiền não và vô minh. |
Giới, Định, Huệ là Tam Học của Phật giáo, phân ra làm ba như vậy cho dễ giải thích.
Thật ra chúng tương quan mật thiết với nhau, nương dựa nhau, tuy là ba nhưng đồng một thể.
Do giữ được Giới mà thân tâm không loạn động, nên tâm trí được Định, nhờ đó trí não lần lần phát sáng, ấy là Huệ.
Ngược lại, trí não phát sáng thì tâm dễ định, tâm đã định thì giữ Giới dễ dàng.
Giới, Định, Huệ tương liên mật thiết nhau, một cái tăng thì hai cái kia cùng tăng theo và ngược lại.
Học Giới Định Huệ là học Tam Tạng Kinh:
Giới được ví như cái bóng thủy tinh bao bọc ngọn đèn dầu, tâm ví như ngọn đèn, Trí Huệ ví như ánh sáng phát ra.
Nhờ có bóng thủy tinh che gió mà ngọn đèn đứng yên không lay động, tức là nhờ Giới mà định được tâm.
Ngọn đèn đứng yên thì ánh sáng mới tỏa ra chói lọi, tức là nhờ Định được tâm mà Trí Huệ phát sáng.
Trong Pháp Bảo Đàn Kinh, Lục Tổ Huệ Năng giải về Giới, Định, Huệ như sau:
"Đại chúng chớ mê lầm mà nói Định với Huệ khác nhau. Định và Huệ chỉ là một thể, chẳng phải hai.
Định là cái thể của Huệ, Huệ là cái dụng của Định, tức là lúc Định thì Huệ ở trong Định, lúc Huệ thì Định ở trong Huệ. Nếu biết cái nghĩa ấy thì Định và Huệ đều phải học.
Các người học Đạo chớ nói rằng: trước Định rồi mới phát Huệ, trước Huệ rồi mới sanh Định, rồi phân biệt Định với Huệ là khác nhau. Nếu thấy hiểu như thế thì Pháp có hai tướng.
Miệng nói lời lành mà trong lòng chẳng lành, nói khống rằng có Định Huệ mà Định Huệ chẳng đồng một thể. Nếu lòng và miệng đều lành, trong ngoài như một, thì Định và Huệ đồng nhau.
Phép tự ngộ tu hành chẳng phải tại chỗ tranh. Nếu tranh chỗ trước sau, tức là đồng với người mê.
Chẳng dứt lòng phân hơn thua thì quả nhiên làm lớn thêm lòng chấp ngã, chấp pháp, mà không lìa khỏi bốn tướng:
Định và Huệ giống như cái đèn và cái ánh sáng.
Có đèn tức là sáng, không đèn tức là tối. Đèn là cái thể của ánh sáng, ánh sáng là cái dụng của đèn.
Tên tuy có hai mà thể vẫn có một. Phép Định Huệ nầy cũng giống như thế."
"Một ngày kia, Đại Sư Thần Tú bảo môn nhơn tên là Chí Thành rằng:
- Ngươi thông minh đa trí, khá vì Ta mà đến Tào Khê (chỗ Lục Tổ Huệ Năng thuyết pháp) nghe Pháp. Nếu nghe được chỗ nào hay thì nhớ lấy, rồi trở về đây nói lại cho ta rõ.
Chí Thành vâng lịnh đến Tào Khê, nhập theo đại chúng đến viếng Tổ Sư và cầu dạy, nhưng chẳng xưng ở đâu lại.
Khi ấy, Lục Tổ Huệ Năng bảo chúng nhơn rằng: - Nay có kẻ trộm Pháp ẩn trong hội nầy.
Chí Thành buộc phải bước ra làm lễ và bày tỏ hết các việc của Đại Sư Thần Tú.
Tổ Sư nói: - Ngươi ở chùa Ngọc Tuyền đến, lẽ ưng là dọ thám?
- Chẳng phải vậy.
- Sao gọi là chẳng phải?
- Chưa nói ra thì phải như thế, nói ra rồi chẳng phải vậy.
- Thầy ngươi dạy chúng môn nhơn thế nào?
- Thường dạy trụ tâm quán tịnh, ngồi mãi không nằm.
- Trụ tâm quán tịnh, ấy là bịnh, chẳng phải Thiền. Thường ngồi là câu thúc cái thân, đối với Đạo lý có ích chi đâu?
Hãy nghe ta đọc kệ:
Chí Thành làm lễ Tổ Sư và bạch rằng:
- Kẻ đệ tử theo Tú Đại Sư học đạo 9 năm mà chẳng đặng tỏ sáng, nay nghe Hòa Thượng nói một lần liền tỏ sáng bổn tâm. Việc sống thác là lớn, đệ tử xin Hòa Thượng mở lòng từ bi chỉ dạy.
- Ta nghe nói thầy ngươi dạy phép Giới, Định, Huệ cho các học giả, nhưng chưa rõ thầy ngươi nói cái hạnh tướng của Giới Định Huệ như thế nào, hãy nói lại cho ta nghe.
- Tú Đại Sư nói: Các điều dữ chớ làm, gọi là Giới. Các điều lành vâng làm, gọi là Huệ. Giữ ý mình trong sạch, gọi là Định. Thầy tôi nói như vậy, chưa rõ Hòa Thượng dùng phép nào mà dạy người?
Tổ Sư nói: - Nếu ta nói ngay ta có phép dạy người tức là nói dối với ngươi. Ta chỉ tùy phương tiện mà giải thoát cho người. Phương tiện ấy giả gọi là Tam Muội (Chánh định).
Cứ như chỗ thầy ngươi nói về môn Giới Định Huệ thiệt không thể nghĩ bàn được. Chỗ ta nói về Giới Định Huệ lại khác.
Chí Thành bạch cùng Tổ Sư: - Giới Định Huệ chỉ hiệp có một thứ, thế nào lại khác?
Tổ Sư đáp: - Phép Giới Định Huệ của thầy ngươi để tiếp độ người đại thừa; còn phép Giới Định Huệ của ta để tiếp độ người tối thượng thừa.
Chỗ tỏ hiểu không đồng, chỗ thấy có mau chậm. Ngươi nghe chỗ ta nói với chỗ thầy ngươi nói, có đồng nhau chăng?
Chỗ ta nói Pháp không lìa Tánh mình, lìa bổn tánh mà nói Pháp là trước tướng mà nói, thế thì Tánh mình thường mê.
Phải biết muôn Pháp đều do Tánh mình mà khởi dụng. Thế mới thiệt là Pháp Giới Định Huệ.
Hãy nghe ta nói kệ: